Van servies tot pleepot

Kunstenaar / ontwerpster Esther Derkx uit Utrecht heeft een passie voor gewone, alledaagse producten van porselein. Na 20 jaar lang vintage serviezen te hebben bedrukt maakt ze nu de overstap naar ontwerpen voor sanitair. Haar grootste passie is om tijdloze, oersaaie wasbakken en toiletten om te toveren tot eigenzinnige eye-catchers!

Hieronder een interview dat Sandra Westgeest afnam bij mij in april-2022.

Je maakt bedrukt sanitair. Wat is je verhaal hierbij?

Het verhaal bij mijn sanitair gaat terug naar de pottenbakkerij en zeefdrukkerij waar ik werkte voordat ik in 2000 voor mezelf begon. Daar mocht ik experimenteren en werd ik verliefd op keramiek en zeefdruk. Een zeefdruk bouw je op in verschillende kleurlagen. Dit gegeven gebruik ik graag in mijn ontwerpen. Zo begon ik met het zeefdrukken van oude serviezen door middel van keramische transfers. Ik gebruikte de bloemetjes en gouden randjes die al op het servies zaten als een landschap voor de figuren die ik eroverheen drukte. Elk servies onderdeel is uniek en bestaat uit gecombineerde beelden. Ooit werden keramische transfers alleen in kleine formaten en grote aantallen gedrukt.  Ik wilde de grenzen opzoeken en juist zo groot mogelijk en over de randen heen gaan drukken. En vond hierin een manier om dagelijkse gebruiksvoorwerpen van porselein te upcyclen.

De pleepot met Chinese draak is een favoriet. Hoe kwam je op dat ontwerp?

Die draak kan je herkennen van een knipkunsttekening. Een flinke tijd geleden ben ik in China gaan onderzoeken of ik mijn idee kon laten uitvoeren. Ik wilde een Chinese draak op een toiletpot laten schilderen. In die reis heb ik fabrieken, handnijverheidswinkels en kunstgaleries bezocht. Maar in een museum voor Chinese knipkunst raakte ik gefascineerd door de papierknipkunst. Die verfijnde, geknipte tekeningen, waarbij de lijnen allemaal aan elkaar vastzitten, is een hele mooie methode waar ik wat mee wilde doen.

Hoe ben je kunstenaar geworden?

Ik voel mezelf meer een ontwerper. Maar mijn werk wordt wel vaker gezien als kunst. De combinatie van mijn opleiding in 3D design aan de kunstacademie in Utrecht, het pottenbakken en zeefdrukken en mijn voorliefde voor hergebruik maken dat ik nieuwe producten kan maken die eigenlijk al bestonden. Er is niets heerlijker dan dat die puzzelstukjes in elkaar vallen.

Spelen papier en schaar een rol in je werk?

Mijn knipwerk is veel grover dan dat ik heb gezien in het Chinese museum en bij hedendaagse knipkunstenaars. Ik bewerk de ontwerpen in de computer. Die print ik uit en het papier knip ik in stukken waarna ik ze al puzzelend passend maak in de rondingen van het sanitair.

Kun je ons meenemen in je creatieve proces?

Voortbordurend op de fragile, Chinese knipkunst had ik meteen een associatie met tatoeages. Ik stelde mij voor hoe getatoeëerde mannen of vrouwenbillen door zouden lopen in de tatoeages op het toilet. Om tot een ontwerp te komen maak ik gebruik van bestaande papierknipsels die ik naar mijn hand zet door ze te scannen en bewerken op de computer. Ik maak er mijn ontwerp van door er kleur, schaduwen of een foto achter te zetten. Mijn sanitair verkoop ik onder de naam TATTOOsanitary, maar dit gaat binnenkort veranderen in TATTOOtoilet.nl.

Als je terugkijkt naar je jeugd is daar iets te herkennen in wat je nu doet?

Dat wat ik in mijn jeugd leerde zie je voornamelijk terug in het hergebruik. Ik ben opgevoed door milieubewuste ouders. Ik ben vaak meegegaan naar demonstraties en we kalkten leuzen op de straat. De boodschap dat we zuinig moeten zijn op het milieu vind je terug in mijn drive om afgedankte spullen weer opnieuw aantrekkelijk te maken. Mijn Vernieuwd! servies en het ‘gered’ sanitair (gebruikte wastafels met een tattoo), zijn hier voorbeelden van.

Wie of wat geeft je inspiratie om creatief te blijven?

Mijn roots liggen in de mode. Lang geleden heb ik een modeopleiding gedaan. Nog steeds vind ik daar inspiratie. Voorbeelden voor mij zijn modeontwerpers/kunstenaars zoals Bas Kosters en Maarten Spruyt. Ook oude meesters vind ik inspirerend. De combinatie te maken van historische objecten met hedendaags design. Curator Nicole Uniquole heeft mij daarin geïnspireerd. Verder zou ik natuurlijk het liefst nog eens een werkreis maken naar China om me verder te verdiepen in keramiek en de papierknipkunst.

Waar kunnen we meer van je werk zien en wat staat er op je programma?

Op mijn website www.estherx.nl kun je veel van mijn projecten terugzien. Het eerste dat op mijn programma staat deze zomer is de lancering van mijn nieuwe website www.tattootoilet.nl . Daaromheen organiseer ik open ateliers en wil ik deelnemen aan de duurzame woonbeurs of een modebeurs. De combinatie van hippe jonge mode-ontwerpen gaan goed samen met mijn ontwerpen op sanitair.